ปวดเส้นเอ็นร้อยหวาย

  ปุ่มนูนหลังส้นเท้า... ยิ่งวิ่งยิ่งเจ็บ! ใช่ "กระดูกงอก" ที่คุณสงสัยหรือเปล่า? (Haglund’s Deformity) คุณเคยสังเกตไหมครับ? ว่าที่ด้านหลังส้นเท้าของเรา (ตรงจุดที่ขอบรองเท้าหุ้มส้นชนพอดี) มีปุ่มแข็งๆ นูนออกมา ยิ่งใส่รองเท้าผ้าใบวิ่ง หรือรองเท้าคัทชูที่คับๆ ปุ่มนี้จะเสียดสีจนแดงเถือก และเจ็บแปล๊บเข้าไปถึงเส้นเอ็นร้อยหวาย จนหลายคนถอดใจไม่อยากวิ่งต่อ คำถามจากคุณ @OhhaoH HaohhaoH ที่ถามมาว่า "เป็นหินปูนหรือกระดูกงอกตรงส้นเท้า ใกล้เอ็นร้อยหวาย เดินหรือวิ่งแล้วเจ็บ รักษาอย่างไร?" เป็นคำถามที่ยอดเยี่ยมและเป็นปัญหายอดฮิตของนักวิ่งและคนที่ชอบใส่รองเท้าส้นแข็งเลยครับ วันนี้หมอเก่งจะพามาเจาะลึกโรคนี้กันครับ "หมอครับ ผมเป็นรองช้ำหรือเปล่า ทำไมมันปวดข้างหลังส้นเท้า?" วันก่อนมีนักวิ่งท่านหนึ่ง ชื่อคุณโอ (นามสมมติ) อายุ 35 ปี เป็นคนชอบวิ่งมาราธอน เดินเข้ามาด้วยท่าทางเดินเขย่งๆ แกถอดรองเท้าให้ดู พบว่าที่หลังส้นเท้าขวามีปุ่มกระดูกนูนออกมาอย่างเห็นได้ชัด ผิวหนังบริเวณนั้นแดงและหนาตัวขึ้น "ผมไปนวดก็แล้ว ยืดเหยียดก็แล้ว แต่มันเจ็บจี๊ดตรงปุ่มนี้ทุกทีที่ใส่รองเท้าวิ่งครับห...

เอ็นร้อยหวายอักเสบเรื้อรัง... ภัยเงียบของคนชอบวิ่ง เคยเป็นแบบนี้ไหมครับ? ตื่นเช้ามา ก้าวแรกที่ลงจากเตียง "โอ๊ย! เจ็บจี๊ดที่ส้นเท้าด้านหลัง" เดินกะเผลกๆ ไปสักพักถึงจะค่อยยังชั่ว หรือเวลาเริ่มวิ่งใหม่ๆ จะรู้สึกตึงๆ เจ็บๆ ที่เอ็นเหนือส้นเท้า พอวิ่งไปสักพักเครื่องร้อน อาการเจ็บหายไป... ก็เลยวิ่งต่อจนจบ แต่พอกลับมาบ้าน พักขาให้เย็นลง อาการปวดตุบๆ ก็กลับมาเล่นงานใหม่ แถมรอบนี้ปวดนานกว่าเดิม "หมอครับ ผมแค่เส้นตึงหรือเปล่า? นวดเดี๋ยวก็หายมั้ง?" นี่คือความคิดที่อันตรายที่สุดของนักวิ่งครับ! เพราะอาการที่คุณกำลังเป็นอยู่ อาจไม่ใช่แค่ความเมื่อยล้าธรรมดา แต่มันคือ "ระเบิดเวลา" ที่ชื่อว่า "เอ็นร้อยหวายอักเสบเรื้อรัง" วันนี้หมอเก่งจะพาไปดูว่า ทำไมเส้นเอ็นที่แข็งแรงที่สุดในร่างกายถึงพังได้ และมันเกี่ยวข้องกับ "รูปเท้า" ของเรายังไง อ่านจบแล้วคุณจะรู้วิธีเซฟขาไว้ให้วิ่งได้จนแก่ครับ เรื่องเล่าจากลู่วิ่ง มีคนไข้หนุ่มวัย 35 ปี ชื่อ "คุณบอย" (นามสมมติ) เป็นโปรแกรมเมอร์ที่รักการวิ่งมาราธอนครับ คุณบอยมาหาหมอด้วยสภาพเดินเขย่งปลายเท้าข้างขวา ส...

  "เดินก้าวแรกตอนเช้า น้ำตาแทบเล็ด! ปวดส้นเท้าด้านหลัง บวมปูด นวดเท่าไหร่ก็ไม่หาย" ระวังเส้นเอ็นร้อยหวายเสื่อมและถุงน้ำอักเสบ. "หมอครับ ลุงเดินไม่ได้มาอาทิตย์นึงแล้ว เจ็บส้นเท้าด้านหลังมาก โดยเฉพาะตอนตื่นนอน ก้าวลงจากเตียงก้าวแรกนี่จี๊ดขึ้นสมองเลย ต้องเดินกะเผลกๆ เหมือนเป็ด เกาะฝาผนังไปเข้าห้องน้ำ พอสายๆ เดินคล่องขึ้นหน่อย แต่ตกเย็นก็บวมตุ่ยขึ้นมาอีก ลุงนวดน้ำมันก็แล้ว เหยียบกะลาช่วยก็แล้ว มันปูดเป็นก้อนแข็งๆ ไม่ยุบสักที" นี่คือคำบอกเล่าของ "ลุงวิชัย" วัย 60 ปี อดีตข้าราชการที่ชอบวิ่งออกกำลังกายตอนเช้า แต่ช่วงหลังต้องหยุดวิ่งเพราะความเจ็บปวดที่ส้นเท้าด้านหลัง ลุงวิชัยกังวลมากเพราะเพื่อนบ้านทักว่า "กระดูกงอกทับเส้นเอ็น" ต้องผ่าตัดแน่ๆ ใครที่มีอาการคล้ายลุงวิชัย คือเจ็บ "ด้านหลัง" ของส้นเท้า (ไม่ใช่ฝ่าเท้านะครับ อันนั้นรองช้ำ) และมีก้อนนูนๆ จับแล้วเจ็บ บทความนี้หมอเก่งเขียนมาเพื่อคุณครับ เพราะนี่คืออาการของ "เอ็นร้อยหวายเสื่อม" (Achilles Tendinosis) ที่มักมาคู่กับ "ถุงน้ำรองเอ็นอักเสบ" (Achilles Bursitis) โรคที่ต้อง...